چرا دانش‌آموزان بعد از نهم افت می‌کنند؟

چرا دانش‌آموزان بعد از نهم افت می‌کنند؟ بررسی عوامل و راهکارها، همواره از مشکلات رایج دانش آموزان در ورود به متوسطه دوم افت تحصیلی بعد از نهم بوده است. همین ابتدا بهتر است خطاب به اولیا و دانش آموزان محترم بگویم که افت تحصیلی بعد از نهم کاملا طبیعی است! علت‌های آن نیز گستره‌ای از علت‌های تحصیلی، هویتی و روانی را در بر می‌گیرند. ورود به متوسطه دوم یعنی یک قدم نزدیک‌تر شدن به آینده، پس اهمیت دارد تا این مرحله گذار را با روش‌های مناسب به خوبی پشت سر بگذاریم.

به شکل کوتاه و کاربردی باید گفت که استرس انتخاب رشته، افزایش حجم و بعضا پیچیدگی دروس، تغییرات هویتی و روانی نوجوانان، توقعات جدید والدین و مدرسه و… می‌توانند دانش آموز تازه وارد به یک مقطع تحصیلی را دچار افت تحصیلی بعد از نهم کنند. این افت می‌تواند با کاهش تمرکز، کاهش کیفیت مطالعه، افت نمره حتی گاهی بی انگیزگی شدید همراه شود. اینها نگفتم تا شما دانش آموزان پر تلاش را دچار واهمه و ترس کنم! بلکه یک مسئله طرح کرده‌ام و می‌خواهم در ادامه برای آن راه حل ارائه کنم.

دلایل اصلی افت تحصیلی بعد از نهم

علت‌هایی که که در قسمت بالا تحت عنوان طرح مسئله بیان کردم را، اینجا به طور کامل بررسی می‌کنم. پس با دقت مطالعه نمایید.

فشار روانی ناشی از انتخاب رشته

انتهای سال نهم برای انتخاب مسیر تحصیلی بسیار حیاتی است. دانش آموز باید بین گروه‌های نظری، فنی‌حرفه‌ای و کاردانش یکی را انتخاب کند. بسیاری از دانش آموزان در ابتدای سال دهم رشته انتخابی را یک هندوانه در بسته می‌بینند و هنوز نمی‌دانند که علاقه دارند یانه، بعضا با اطلاعات کم یا ناقص انتخاب رشته کرده‌اند و اینها باعث افزایش فشار روانی می‌شوند که روی استرس دانش آموزان اثر می‌گذارد.

افزایش حجم و دشواری درس‌ها

این یک واقعی است که مقطع متوسطه دوم یک قدم به آینده زندگی شما نزدیک‌تر است و دیگر درس‌ها به تدریج از حالت مقدماتی و آماتور خارج می‌شوند و به سمت پایه‌های دروس دانشگاهی می‌روند. به عنوان مثالتفاوت‌های اصلی بین ریاضیات پایه نهم و دهم وجود دارد، که برای سایر دروس نیز همین است. دانش آموزانی که پایه درسی ضعیفی دارند ممکن است این تغییرات را بیشتر حس کنند. در آکادمی تخصصی استاد محمودزاده با برنامه علمی و اصولی، قادر خواهید بود تا این حجم زیاد را مدیریت کنید.

بلوغ و تغییرات عاطفی

یکی از دلایل افت دانش آموزان در سنین 14 الی 16 سال تغییرات خلقی، هورمونی و عاطفی نوجوانان در این دوره است. احتمال دارد این تغییرات اگر مدیریت نشوند بر روی عملکرد دانش آموزان تاثیرات منفی داشته باشند.

نا آشنایی با روش درست مطالعه

یکی از علت‌های شایع افت تحصیلی بعد از نهم همین مورد است. در دوران متوسطه اول حجم دروس کمتر بود و با هر روشی می‌توانستید نمره خوب بگیرید، اما در متوسطه دوم به دلیل حجم بسیار بالاتر مطالب، روش‌هایی مانند خلاصه نویسی، تست زدن، برنامه ریزی و مدیریت زمان بسیار اهمیت دارند. توصیه می‌کنیم تا آموزش خلاصه نویسی اصولی و نکته برداری را مطالعه کنید. از آن جا که اغلب دانش آموزان با دید صرفا تشریحی وارد این مقطع می شوند باید با استفاده از روش های مطالعه و خلاصه نویسی اصولی و… مطالعه را کارآمدتر کنند و برای کنکور سراسری در سال های آماده شوند.

عدم حمایت کافی از سوی مدرسه یا خانواده

مدارس یا حداقل خانواده‌ها باید مثل یک پایگاه امن برای دانش آموزان عمل کنند. مشاورین مدرسه و خانواده‌ها باید دانش آموزان را در حل سختی‌ها تحصیلی و روانی در این دوره راهنمایی کنند تا افت تحصیلی بعد از نهم، قابل مدیریت شود.

استفاده بیش از حد از موبایل و شبکه‌های اجتماعی

این مورد را نباید در افت تحصیلی بعد از نهم دست کم گرفت. من نمی‌گویم که فضای مجازی و کار با گوشی را کلا کنار بگذارید. توصیه من به شما این است که به عنوان یک دانش آموز متوسطه دوم استفاده از آن را به روزانه 1 ساعت آن هم در ساعتی مشخصی محدود کنید، نه اینکه کل زمان مطالعه‌ای خود را با چاشنی فضای مجازی بگذرانید!

بهترین تصمیم این است که حتی اوقات فراغت خود را هم بیشتر با مطالعه غیر درسی، فیلم و موسیقی مناسب و ورزش پر کنید تا ذهنتان از فشارهای روانی درس خواندن خارج شود.

بهترین راهکارهای علمی و عملی برای جلوگیری از افت تحصیلی بعد از نهم

با روش‌های زیر و به کار گرفتن آنها قادر خواهید بود تا افت تحصیلی بعد از نهم را قابل مدیریت‌تر کنید و حتی آن را از بین ببرید.

کاهش فشار انتخاب رشته

همان ابتدای سال از انتخاب رشته خود پشیمان نشوید، به خودتان زمان بدهید تا در این رشته جا بیفتید. گاهی تمرین و تلاش بیشتر خودش باعث علاقه شما به آن رشته می‌شود پس بدون تلاش پرونده رشته خود را نبندید. چنانچه بعد از مدتی دیدید که این رشته با توانایی‌ها و رغبت‌های شما همسو نیست، می‌توانید برای سال بعد تغییر مسیر دهید. نگران نباشید شما در هر مقطعی اگر از مسیر خود پشیمان شوید قادر خواهید بود تا مسیر خود را چه از طریق تحصیلی و چه غیر تحصیلی مسیر خود را تغییر دهید.

آموزش روش صحیح مطالعه

پیش‌تر گفتیم که شاید در متوسطه دوم می‌توانستید با مطالعه سبک و حتی شب امتحانی گلیم خود را از آب بکشید! اما در متوسطه دوم حجم دروس فراتر از این هاست. پس در این مقطع سعی کنید که با خلاصه نویسی، حاشیه نویسی مطالعه مفهومی، مدیریت زمان و تست زدن از همین الان که در سال دهم هستید، پایه خود را قوی کنید.

تنظیم برنامه استاندارد

برنامه شما باید روزانه باشد، تنوع درسی داشته باشد، مثلا یک روز کامل فیزیک یا زیست خواندن اشتباه است و در برنامه شما باید زمان‌های استراحت کافی وجود داشته باشد. بدون استراحت احتمال دارد دچار فرسودگی تحصیلی شوید.

تعدال بین تشریحی خواندن و تست کار کردن

افراط و تفریط در این مورد مخرب است! بعضی دانش آموزان از همین سال اول به فکر کنکور می افتند و فکر می کنند جز تستی خواندن نباید کاری کنند! در مقابل بعضی هم فقط روی تشریحی تمرکز می کنند! توصیه ما به شما این است که تشریحی یادبگیرید و عمیق شوید، در نهایت برای به چالش کشیدن خود و عمیق تر شدن به سراغ تست بروید.

پیوسته خواندن مطالب از سال دهم

همان طور که طبقه هفتم یک ساختمان ساخته نمی شود مگر این که یک پی محم داشته باشد. یک دانش آموز موفق سال دوازدهمی با اینده روشن نخواهید بود مگر این که از همین امروز اقدام به با سواد شدن در مباحث کنید تا سال یازدهم را قوی و دوازدهم را قوی تر بیاموزید.

توجه به سلامت روان و استرس

حتما اگر دچار مشکلات ریشه‌ای، چه روانشناختی و تحصیلی هستید با خانواده خود مشورت کنید و در صورت لزوم با مشاور تحصیلی صحبت کنید. ورزش روزانه حتی 20 دقیقه‌ای داشته باشید. تکنیک‌های مدیریت اضطراب را یادبگیرید و در رابطه با آنها تحقیق کنید. مقاله راهکارهای عملی برای مدیریت استرس کنکور را مطالعه کنید.

نقش خانواده در جلوگیری از افت تحصیلی بعد از نهم

• از خانواده‌ها خواهشمندیم تا به جای صرفا نمره‌ها به تلاش فرزند خود نیز توجه کنند.
• جلسات گپ و گفت دوستانه با فرزند خود درباره آینده داشته باشند.
• محیط آرام برای درس خواندن فراهم کنند.
• جایزه‌های کوچکی برای پیشرفت‌ها به دانش آموزان بدهند.

افت تحصیلی بعد از نهم طبیعی است اما قابل کنترل. با کاهش فشار، آموزش روش مطالعه، حمایت عاطفی و برنامه‌ریزی صحیح، دانش‌آموز می‌تواند این مرحله مهم را با موفقیت پشت سر بگذارد. پس با مدیریت، تلاش و در صورت لزوم گفتگو با مشاور، این مرحله نیز به راحتی قابل گذر است.