استراحت بین درس خواندن: چند دقیقه و چطور استراحت کنیم؟

استراحت بین درس خواندن: چند دقیقه و چطور استراحت کنیم؟ در هنگام درس خواندن خصوصا اگر داوطلب کنکور یا دانش آموز پر تلاشی باشیم! احتمالا وسوسه خواهیم شد تا یک مبحث یا چند مبحث را کامل به اتمام نرساندیم از پشت میز بلند نشویم. غافل از اینکه تحقیقات علوم شناختی نشان داده است که مغز انسان برای تثبیت و طبقه بندی درست اطلاعات، در حد متعادل نیاز به وقفههایی دارد. به زبان ساده مغز با گرفتن بی وقفه اطلاعات جور نیست! احتمالا یکی از علتهای فرسودگی تحصیلی در دوران کنکور و علائم آن، نداشتن استراحت بین درس خواندن است.
توصیه مشاوران تحصیلی معمولا این است که بعد از هر 45 الی 60 دقیقه مطالعه، حدود 5 تا 15 دقیقه استراحت داشته باشید. در زمان استراحت تا جایی که میتوانید، به صفحه لپ تاپ یا موبایل نگاه نکنید، حرکت کنید، آب بنوشید و به چشمها استراحت دهید تا برای مرحله بعدی مطالعه آماده شوید. در ادامه بررسی میکنیم که اصلا چرا استراحت اهمیت دارد؟ استراحت بین درس خواندن چقدر باید باشد؟ و در نهایت بهترین روشهای استراحت بین درس خواندن چیست؟
چرا استراحت بین درس خواندن مهم است؟
همان طور که یک عضله بعد از چندین مدت کار نیاز به استراحت دارد، مثل زمانی که راه میروید یا در باشگاه تمرین میکنید. مغز نیز مانند همین عضله به استراحت نیاز دارد. اگر استراحت بین درس خواندن درست انجام نشود، عوارضی مانند کاهش تمرکز، حواس پرتی و کاهش قدرت یادگیری را به همراه خواهد داشت. به این دلایل استراحت بین درس خواندن اهمیت دارد: افزایش تمرکز، تثبیت مطالب در حافظه، افزایش بازدهی، جلوگیری از بی انگیزگی و کاهش استرسهای ذهنی.
از آنجا که در استراحتهای کوتاه بین درس خواندن مغز، اطلاعات را سازماندهی و تثبیت میکند، میتواند بخشی از مطالعه محسوب شود و نه اتلاف وقت. تعادل بین درس و تفریح برای دانش آموزان متوسطه دوم و البته داوطلبان کنکور، همیشه از اهمیت برخوردار است.
بهترین زمان استراحت بین درس خواندن چه زمانی است؟
برای این سوال جوابی قطعی وجود ندارد، این پاسخ به سن، میزان تمرکز شخص، سختی درس و… بستگی دارد، ام به طور کلی الگوهای زیر وجود دارند:
- روش 45/15
در این روش 45 دقیقه مطالعه میکنید و 10 تا 15 دقیقه استراحت میکنید. این روش برای مطالعات طولانی و آمادگی برای کنکور، مناسب است.
- روش پومودورو
یکی از معروفترین تکنیکهای مطالعه و حتی برنامه ریزی شغلی در دنیا است. در این روش شما 25 دقیقه فقط مطالعه میکنید، 5 دقیقه استراحت میکنید و بعد از هر 4 واحد مطالعاتی 25 دقیقهای، یک استراحت بلندتر در حد 15 الی 30 دقیقه را خواهید داشت.
- روش 50/10
در این روش 50 دقیقه مطالعه میکنید و 10 دقیقه استراحت میکنید. این روش بیشتر برای افرادی که تمرکز بالایی دارند و دانشجویان توصیه میشود.
یکی از راههای افزایش تمرکز برای کنکور، این است که روشی را برای مطالعه انتخاب کنیم تا به آن نظم دهد. خود نظم با ایجاد احساس کنترل و پیش بینی، به افزایش تمرکز کمک میکند.
در زمان استراحت بین درس خواندن چه کارهای انجام دهیم؟
در اینجا باید گفت که منظور از استراحت بین درس خواندن، هر استراحتی نیست! همان طور که میدانید، بعضی از انواع استراحت ممکن است فشار ذهنی بیشتر را ایجاد کندو بدتر شما را خستهتر کند. به فعالیتهای مفید هنگام درس خواندن توجه کنید:
- کمی راه رفتن و انجام نرمشهای کششی
- آب نوشیدن و میل کردن میان وعده ای سبک و مقوی
- خیره شدن به نقطهای در برای استراحت ماهیچههای چشم
- چند نفس عمیق برای آرام کردن ذهن
- گوش دادن به موسیقی آرام
این حالتها مغز شما را از حالت تمرکز شدید خارج میکنند و باعث میشود برای واحد بعدی مطالعاتی انرژی بگیرید. صحبت از تغذیه و میان وعده شد، توصیه میکنیم تا مقاله خوراکیهای سریع و مفید هنگام مطالعه را به طور کامل مطالعه کنید. مغز برای درست کار کردن احتیاج به سوخت مناسب دارد.

چه کارهایی را در زمان استراحت انجام ندهیم؟
همان طور که بالا گفتیم بعضی از فعالیتها فقط اسمشان تفریح است ولی در باطن، اتفاقا باعث افزایش فشار روانی میشوند! در این قسمت به بررسی این موارد خواهیم پرداخت.
- استفاده طولانی مدت از شبکههای اجتماعی و موبایل
- تماشای ویدیوهای طولانی
- انجام بازیهای ویدیویی
- مصرف خوراکیهای سنگین و خیلی شیرین
- خواب طولانی
این موارد حتی ممکن است باعث شوند تا زمان استراحت از دستتان خارج شود. ممکن است خواب کوتاه تبدیل به یک خواب چندین ساعتی شود و بعد از آن شما را کسلتر هم کند. توصیه میکنیم مقالات چگونه با خواب آلودگی هنگام درس خواندن مقابله کنیم؟ و بهترین ساعت و حداقل میزان خواب مورد نیاز برای داوطلبان کنکور را مطالعه کنید، تا در این باره مطلعتر شوید.
نشانههایی که میگویند به استراحت بین درس خواندن نیاز دارید کداماند؟
- چند بار یک پاراگراف را میخوانید و چیزی از آن متوجه نمیشوید.
- حواس پرتی زیاد دارید.
- مداوم خمیازه میکشید.
- سرعت مطالعه کاهش یافته
- احساس فشار ذهنی میکنید
اگر علائم بالا را دارید سعی کنید که چند دقیقهای از میز مطالعه فاصله بگیرید. در مقاله ذهن شلوغ کنکوریها: چطور تمرکز را برگردانیم؟ به این حس خیلی اشاره کردیم.

بهترین برنامه استراحت برای مطالعه طولانی چیست؟
اگر برنامه دارید تا چند ساعت در یک روز درس بخوانید، باید علاوه بر استراحت بین درس کوتاه مدت، استراحت بلند مدت نیز داشته باشید. این یک الگوی مناسب برای استراحت بین درس خواندن است:
- 45 دقیقه مطالعه
- 10 دقیقه استراحت
- بعد از 3 یا 4 واحد مطالعاتی میتوانید یک استراحت 30 دقیقهای داشته باشید
در استراحت طولانی، بهترین زمان را برای غذا خوردن، پیاده روی کوتاه و آزاد گذاشتن ذهن را در اختیار دارید. استراحت بین درس خواندن یک بخش ضروری از مطالعه مؤثر است. بدون استراحت، مغز به سرعت خسته میشود و کیفیت یادگیری کاهش پیدا میکند. بهترین کار این است که مطالعه را به بخشهای کوتاه تقسیم کنید و بین آنها استراحتهای برنامهریزی شده داشته باشید. اگر از روشهایی مانند پومودورو یا 45/15 استفاده کنید و در زمان استراحت فعالیتهای مفید انجام دهید، میتوانید تمرکز، بازدهی و کیفیت یادگیری خود را به شکل قابل توجهی افزایش دهید.
| موضوع | توضیح |
|---|---|
| مدت مطالعه پیشنهادی | ۴۵ تا ۶۰ دقیقه مطالعه مداوم |
| مدت استراحت کوتاه | ۵ تا ۱۵ دقیقه |
| روش محبوب | روش پومودورو (۲۵ دقیقه مطالعه + ۵ دقیقه استراحت) |
| کارهای مناسب در استراحت | راه رفتن، کشش بدن، نوشیدن آب، استراحت چشم |
| کارهای نامناسب | استفاده طولانی از موبایل، شبکههای اجتماعی، بازی |
| استراحت بلند | بعد از ۳ تا ۴ جلسه مطالعه، حدود ۳۰ دقیقه |
سوالات متداول
بهترین زمان استراحت بین درس خواندن چند دقیقه است؟
معمولاً بعد از ۴۵ تا ۶۰ دقیقه مطالعه، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استراحت توصیه میشود. در روش پومودورو نیز ۵ دقیقه استراحت بعد از ۲۵ دقیقه مطالعه در نظر گرفته میشود.
آیا استفاده از موبایل در زمان استراحت اشکالی دارد؟
بهتر است در زمان استراحت از موبایل و شبکههای اجتماعی استفاده نکنید، زیرا ممکن است تمرکز شما را کاهش دهد و زمان استراحت را طولانی کند.
آیا استراحت باعث کاهش زمان مطالعه نمیشود؟
خیر. استراحتهای کوتاه باعث افزایش تمرکز و کیفیت یادگیری میشوند و در نهایت بازدهی مطالعه را بیشتر میکنند.
در زمان استراحت بین درس خواندن چه کارهایی بهتر است انجام دهیم؟
راه رفتن کوتاه، انجام حرکات کششی، نوشیدن آب، نفس عمیق و استراحت دادن به چشمها از بهترین فعالیتها در زمان استراحت هستند.
