ترس از نرسیدن به کنکور چیست و چرا این قدر شایع است؟

ترس از نرسیدن به کنکور چیست و چرا این قدر شایع است؟ همه تجربه کرده‌ایم که وقتی یک مسیر جدید را آغاز می‌کنیم و در مسیر رسیدن به مقصد هستیم، حسی در راه به ما می‌گوید که اگر نرسیدی چی؟ یا گاهی هم پا را فراتر می‌گذاریم و می‌گوییم یا می‌رسم یا دیگر این مسیر را رها می‌کنم! اینکه مسیر من نیست! کنکور هم مانند هر راه دیگری در زندگی است و ممکن است داوطلبان محترم را دچار ترس از نرسیدن به کنکور کند.

در طبیعی بودن این ترس شکی نیست، اما نمی توان با این ترس جلو رفت و وجود آن را انکار کرد. ترس از نرسیدن به کنکور خودش یکی از عوامل اصلی مشکلات روانی در سال کنکور است که در نهایت موجب می شود تا داوطلبان به اندازه تلاش نتیجه نگیرند.

ترس از نرسیدن به کنکور دقیقا یعنی چه؟

به طور خلاصه ترس از نرسیدن به کنکور یعنی این احساس مداوم که: ((زمان کم است، من عقب موندم و به بقیه نمی‌رسم!)) حتی مواردی بوده که داوطلب در مسر درستی بوده ولی این ترس از نرسیدن است که به آنها لطمه می‌زند. این ترس‌ها معمولا»

• باعث استرس دائمی می‌شود. چیزی که در بحران سلامت روان کنکوری‌ها شاهد آن هستیم.
• تمرکز را کاهش می‌دهد. که یکی از دلایل افت داوطلبان کنکور در ماه‌های آخر است.
• انگیزه را از بین می‌برد و موجب نا امیدی در سال کنکور می‌شود.
• راندمان مطالعاتی کاهش می‌یابد.

خبر خوب این است که این ترس‌ها قابل کنترل هستند، حتی اگر درست آنها را مدیریت کنید، تبدیل به انگیزه برای ادامه مسیر می‌شوند.

دلایل اصلی ترس از نرسیدن به کنکور

بگذارید در اینجا به موارد رایجی بپردازیم که باعث می‌شوند این ترس مخرب به سراغ شما بیاید، دقیقا مشابه آفت‌های مطالعه کنکور که بررسی شد:

مقایسه خود با دیگران

مقایسه خودتان با سایر داوطلبان، چه دوست و آشنا چه در فضای مجازی، می‌تواند به ضرر شما تمام شود. تنها کسی که باید خودتان را با او مقایسه کنید، خود دیروزتان است.

برنامه ریزی غیر واقعی

داوطلبان زیادی هستند که حتی با به کار گیری بهترین روش‌های برنامه ریزی کنکور، برنامه‌ای می‌ریزند که از توان آنها خارج است و همین مورد آنها را خسته و دل زده می‌کند. دقت کنید که به عنوان مثال اگر تا دیروز روزانه 2 ساعت مطالعه می‌کردید، اشتباه است که از فردا آن را به 12 ساعت برسانید! اگر چنین تغییری می‌خواهید، باید تدریجی و با حوصله برای آن اقدام کنید.

حجم بالای منابع و سردرگمی

بهترین کتاب‌های کمک درسی ریاضی دوازدهم، و همچنین درس‌های دیگر کم نیستند، اما باید دقت کرد که داشتن بیشتر از دو منبع برای هر درس، اشتباه محض است و جز اضطراب و ترس از نرسیدن به کنکور نتیجه‌ای ندارد.

ترس از آینده و قضاوت‌های دیگران

همان طور که در ابتدای مقاله گفته شد، جملاتی مانند ((اگر قبول نشدم چی؟)) یا ((همه ازم انتظار دارن تا در فلان رشته و فلان داشنگاه قبول شوم)) می‌توانند فشار روانی زیادی ایجاد کنند. اما دقت کنید که این مسیر، مسیر شماست و خودتان باید از خودتان انتظاری که باید را داشته باشید. در نهایت اگر هم تلاش کردید و نشد، بدانید که مسیر موفقیت فقط از دانشگاه و رشته خاص یا اصلا به طور کلی دانشگاه نمی‌گذرد! مسیرهای دیگر هنوز وجود دارند.

نشانه‌های ترس از نرسیدن به کنکور

• استرس قبل مطالعه یا در حین آن
• شروع نکردن درس به بهانه برنامه ریزی
• احساس عقب ماندگی دائمی
• پرش ذهنی و نداشتم تمرکز
• خستگی زودهنگام و بی انگیزگی

اگر موارد بالا را تجربه می‌کنید بدانید که تنها نیستید! اما قرار هم نیست که تا ابد تجربه کنید! لطفا در این مسیر حواستان به آفت‌های مطالعه کنکور نیز باشد.

تاثیر ترس از نرسیدن به کنکور بر عملکرد درسی

ترس، بر خلاف تصور اکثریت مردم، همیشه موجب عملکرد بهتر نمی‌شود. بلکه در بسیاری از موارد:

• کیفیت مطالعه کاهش می‌یابد.
• مرورها حذف می‌شوند
• آزمون‌ها بدتر می‌شوند.
• چرخه‌ی ترس>>> افت درسی>>> ترس بیشتر شکل می‌گیرد.

دقت کنید که کنکور بیشتر از آنکه آزمون هوش باشد، آزمون مدیریت روان و احساسات است.

راهکارهای عملی و کاربردی برای غلبه بر ترس از نرسیدن به کنکور

تا به اینجا فقط به ترس از نرسیدن به کنکور و علت‌های آن پرداخته‌ایم، و در این قسمت از مقاله به راهکارهای مفیدی برای غلبه بر ترس از نرسیدن به کنکور خواهیم پرداخت.

واقع بینانه برنامه ریزی کنید.

برنامه‌ای تدوین کنید که

• قابل اجرا باشد.
• انعطاف داشته باشد.
• زمان جبرانی در آن وجود نداشته باشد.

برنامه خوب و با ویژگی‌های بالا، می‌تواند در کاهش استرس شما موثر باشد و یکی از راه‌های افزایش تمرکز برای کنکور محسوب شود.

پیشرفت خودتان را با پیشرفت دیگران مقایسه نکنید.

اینکه دیگران از من جلوتر هستند یا عقب‌تر، اهمیتی ندارد، مهم این است که من نسبت به هفته قبل از نسخه هفته قبل خودم جلوتر هستم یا نه. مقایسه کردن خودتان با دیگران مرتب به شما این سیگنال را می‌دهد که ((داری عقب می‌مانی!))

حجم منابع را کم کنید.

همان طور که بالاتر هم گفتیم، دقت کنید که برای یک درس بیش از دو منبع نداشته باشید. یک منبع برای آموزش و یک منبع برای تست زدن کفایت می‌کند.

تعداد کتاب تضمین کننده موفقیت شما نیست. بلکه اینکه چقدر همان یک یا دو کتاب را عمیق خوانده‌اید، تعیین کننده است.

ترس‌ها را بنویسید.

نوشتن نگرانی‌ها روی کاغذ باعث می‌شود که ذهنتان سبک شود و ترس‌ها واقعی بررسی شوند. تحقیقات روی دانشجویان آمریکایی نشان داد، آن‌هایی که هر شب وقایع روزشان را می‌نوشتند، سلامت روانی بیشتری داشتند.

تمرکز روی امروز و نه کل مسیر

به جای منحصرا فکر کردن به کنکور، فکر کنید، ببینید که امروز برای نزدیک شدن به هدفتان چه کاری، هر چند کوچک می‌توانید انجام دهید. فکر کردن افراطی به انتهای مسیر خودش باعث افزایش ترس از نرسیدن به کنکور است.

نقش خانواده و مشاوران در کاهش ترس از نرسیدن به کنکور

تاثیر استرس خانواده برای کنکوری‌ها کم نیست. اما در نظر داشته باشید که به طور کلی خانواده‌ای که:

• مقایسه نکند.
• حمایت کند.
• نتیجه را معیار ارزش نداند.

می‌تواند سلامت روان بیشتری را برای فرزند خود به ارمغان بیاورد. گاهی نیاز است برای آرامش و تمرکز بهتر بر روی هدف نهایی در جستجوی کمک حرفه‌ای رفت و از بهترین مشاوران کنکور کمک گرفت.  

آیا ترس از نرسیدن به کنکور طبیعی است؟

بله این ترس کاملا طبیعی است. تقریبا 90 درصد داوطلبان این حس را تجربه می‌کنند. تفاوت افراد موفق و ناموفق در این است که:

اجازه نمی‌دهند کسی تصمیم گیرنده اصلی باشد.

ترس از نرسیدن به کنکور دشمنی است که اگر شناخته نشود، آرام آرام انگیزه را از میان می‌برد. اما اگر آن را فقط مدیریت کنیم، می‌تواند خودش تبدیل به یک نیرو محرکه شود. مسیر کنکور، مسیر ثبات و آرامش است، نه فقط درس خواندن و نا آرامی.