اشتباهات رایج در انتخاب رشته کنکور سراسری: بررسی مهم‌ترین خطاها

همان طور که ممکن است کار کردن و پول درآوردن سختی های خودش را داشته باشد، اما سرمایه گذاری همان پول که به زحمت به دست آمده کاری سخت در حد درآوردن آن است. دقیقا کنکور نیز چنین حالتی دارد! احتمالا کنکور سخت و طاقت فرسا بود، اما دقت کنید که انتخاب رشته را نباید آسان در نظر بگیرید، اشتباهات رایج در انتخاب رشته کنکور ممکن است، نتیجه تلاش های شما را کم ارزش کند.

به طور کلی اشتباهات رایج انتخاب رشته کنکور شامل بی توجهی به علایق، استعدادها و توانایی ها، بررسی نکردن دانشگاه ها، انتخاب رشته صرفا بر اساس رتبه کنکور و چینش اشتباه رشته و دانشگاه ها می شوند. در این مقاله به طور کامل این موارد را بررسی خواهیم کرد تا آگاهانه تر انتخاب رشته کنید. اشتباهات رایج در انتخاب رشته کنکور شامل موارد زیر می شوند:

انتخاب رشته کنکور فقط بر اساس رتبه

یکی از اشتباهات رایج داوطلبان در انتخاب رشته کنکور، انتخاب صرفا بر اساس رتبه است، به این معنا که داوطلب منتظر رتبه می نشیند سپس چک می کند که داوطلبان سال های قبل با این رتبه در چه رشته هایی پذیرفته شده اند؟ و او نیز همان رشته ها را انتخاب می کند، در حالی که ممکن است علاقه و یا استعداد او واقعا با آن رشته ها سازگار نباشد.

مواردی بوده که شخص بدون آشنایی با رشته علوم آزمایشگاهی، شرایط کاری و محیط کاری این رشته را صرفا بر اساس رتبه انتخاب کرده و بعد تحمل کار با نمونه های انسانی را نداشته است. یا در گروه ریاضی داوطلبان صرفا به خاطر رتبه رشته مهندسی عمران را انتخاب می کند در حالی که تحمل کار و حضور فیزیکی در کارگاه های ساختمانی و عمرانی را ندارد.

نادیده گرفتن علاقه و توانایی های شخصی

قبول دارم که واقعا جهان طوری نیست که صرفا بر اساس علاقه دوران کودکی خود بخواهیم انتخاب رشته کنیم، اما انتخاب رشته کنکور بر اساس علاقه و استعداد و در نظر گرفتن رتبه انتخابی بهتر است. بارها مشاوران تیم مهندس امیر محمودزاده با داوطلبانی رو به رو شدند که پایه درسی خوبی داشتند و در پی آن رتبه خوبی را نیز در کنکور کسب کردند، ولی انتخاب رشته های تاپ آن زیر گروه به هیچ عنوان به روحیات و توانایی های آن ها سازگار نبود.

مواردی بود که رتبه داوطلب کاملا برای قبولی در رشته دندانپزشکی کافی بود، اما آن شخص با ساعت ها کار بدنی با تمرکز بالا و دوره تحصیل 6 ساله سازگار نبود، یا این که داوطلبی دیگر از رشته انسانی به راحتی در حقوق دانشگاه های رده بالا قبول می شد اما با سروکار داشتن با جرم، جنایت و اختلافات سازگار نبود. پس دقت کنید.

اولویت بندی رشته ها بر اساس احتمال قبولی

این مورد نیز جای بحث دارد، بر اساس تجربه کار با داوطلبان کنکور در سال های اخیر، دیده ام که برخی داوطلبان به علت خستگی یا کلا سهل انگاری فقط رشته ای را در اولویت قرار می دهند که احتمال قبولی بیشتر در آن دارند، چرا؟ چون صرفا می خواهند وارد یک مکان شوند که اسمش دانشگاه است! لطفا در نظر داشته باشید که رشته ای که قرار است آن را شروع کنید، شما را برای شغلی آماده خواهد کرد که حداقل 30 سال با شماست.

انتخاب رشته تحت تاثیر خانواده و اطرافیان

نظر مشاور، معلم، خانواده، دوستان و افراد آگاه محترم است و باید به عنوان بخشی از فرایند تصمیم گیری شما مورد استفاده قرار بگیرد، اما تصمیم گیری نهایی صرفا با خود داوطلب است. گاهی داوطلب اصلا رشته پزشکی را دوست ندارد، اما خانواده به خاطر این که این رشته جایگاه اجتماعی خوبی دارد، داوطلب را مجبور به انتخاب آن می کنند.

همیشه هم نباید خانواده را در این مورد از اشتباهات رایج در انتخاب رشته کنکور مقصر دانست، گاهی داوطلب صرفا به علت این که دوستانم به رشته و دانشگاه خاصی را اولویت قرار داده اند، من نیز آن جا را اولویت قرار می دهم تا با هم باشیم! اما دقت کنید که رشته و دانشگاه دوره ای است که بین 4 الی 7 سال احتمالا با شما می ماند ولی آن رشته ای که خوانده اید تا ابد با شما خواهد بود.

تمامی مواردی که به شما برای کمک به انتخاب رشته معرفی می شود مانند تیپ های شخصیتی هالند، مشورت با افراد، بازدید از محل کار و… صرفا برای بخشی از تصمیم گیری شما هستند، در نهایت این خود شما هستید که اولویت رشته و دانشگاه ها را می چینید و تصمیم گیرنده هستید.

توجه به نام رشته بدون شناخت از آینده آن

گاهی دچار خطایی می شویم که فکر می کنیم، رشته ای که معروف تر است و داوطلبان بیشتر آن را هدف قرار داده اند، حتما بهترین رشته است و ما نیز باید آن را انتخاب کنیم. قبل از آن که شما نیز آن رشته را اولویت قرار دهید، محیط کاری و مشاغل را بررسی کنید و با افراد فارغ التحصیل و دانشجویان آن رشته مشورت کنید.

صرفا هم  بر مبنای رشته انتخاب نکنید، شما بعد از اتمام دانشگاه باید بدانید که این رشته منتهی به چه مشاغلی می شود، داوطلبان تجربی بهتر است بررسی کنند که رشته تجربی چه شغل هایی دارد؟ و داوطلبان ریاضی نیز به همین ترتیب باید بررسی کنند که رشته ریاضی چه شغل هایی دارد؟

بی توجهی به رشته های کمتر شناخته شد

خیلی داوطلبان هنوز هم تمایل به انتخاب رشته سنتی دارند، یعنی از رشته تجربی فقط پزشکی و دندانپزشکی را می شناسند و از رشته ریاضی هم مهندسی برق، مهندسی مکانیک و عمران را می شناسند. انسانی ها هم که گاهی فقط دو دسته می شوند، دوستدار حقوق و دوستدار روانشناسی!

باید گفت بازار کار آینده شما بسیار گسترده تر از این رشته ها است. حتی می توانید با بررسی رشته های مشترک بین گروه های آزمایشی کنکور، انتخاب های گسترده تری داشته باشید. گاهی برخی رشته ها ممکن است صرفا با مدرک گرفتن کاربردی نداشته باشند، اما شما بتوانید آن را با مهارت های جانبی بیرون از دانشکاه ترکیب کنید و موقعیت های کاری خوبی را برای خود فراهم کنید، همیشه هم نباید منتظر باشید تا کسی ما را سر کار ببرد، خودمان هم می توانیم آن را ایجاد کنیم.

انتخاب رشته فقط بر اساس کار و درآمد

قطعا بازار کار مهم است، افراد معمولا یک رشته را برای اشتغال در آن انتخاب می کنند، اما فقط این گزاره که فلان رشته پولساز است، شما را پولدار نمی کند! دانشگاه صرفا شما را با مفاهیم پایه یک رشته آشنا می کند، کسب مهارت، زبان انگلیسی، تجربه و ارتباط سازی از مهارت های دیگر هستند که وابسته به خود شما هستند.

نادیده گرفتن اهدافی مانند مهاجرت یا ادامه تحصیل

در ابتدا از خود سوال کنید که واقعا هدفتان از دانشگاه رفتن چیست؟ آماده شدن برای بازار کار؟ فقط مدرک گرفتن؟ ارتقای شغلی؟ مهاجرت؟ و… به عنوان مثال اگر هدف شما مهاجرت است، رشته های مرتبط با فناوری و مهندسی یا زمینه های کاربردی دیگر بیشتر می توانند شما را به هدفتان نزدیک کنند تا رشته هایی که به فرهنگ و زبان وابستگی زیادی دارند، این مورد را در مقاله بهترین رشته ریاضی برای مهاجرت نیز بررسی کردیم.

تصمیم گیری بر اساس کلیشه های جنسیتی

یکی از اشتباهات رایج این است که ممکن است برخی رشته ها را مطلقا دخترانه و پسرانه بدانیم، اما یک نکته عجیب این است که متاسفانه برای بازار کار ایران این اشتباه ممکن است بی راه نیز نباشد! واقعا برخی رشته ها ممکن است برای دختران بازار کار نداشته باشند یا حتی فضای کار مردانه ای داشته باشند که رضایت شغلی را پایین بیاورد. توصیه می کنم پیش از انتخاب رشته مقاله بهترین رشته های ریاضی فیزیک برای دختران را مطالعه نمایید.

قبل از ثبت انتخاب رشته چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

آیا واقعاً به رشته‌های انتخاب‌شده علاقه دارید؟ درباره دروس و آینده شغلی آن‌ها تحقیق کرده‌اید؟ دانشگاه و شهر محل تحصیل را بررسی کرده‌اید؟ انتخاب‌ها بر اساس ترجیح واقعی شما مرتب شده‌اند؟ فقط تحت تأثیر رتبه یا نظر دیگران تصمیم نگرفته‌اید؟ کدرشته‌ها و ترتیب آن‌ها را دوباره کنترل کرده‌اید؟

در آخر هم دقت کنید که بعد از این موارد بالا کنترل شد، دیگر وسواس را کنار بگذارید. علاقه شغلی پویاست، شما ممکن است در ابتدا با علاقه ای 10 درصدی وارد رشته ای شوید، اما بعد از کسب مهارت و انجام اولین پروژه ها، به تدریج این علاقه به 50 درصد و بعد از گرفتن شغل و کسب درآمد حتی به بالای 70 درصد برسد. در مسیر رشته و شغل هر کجا که پشیمان شدید، راه برگشت و تغییر رشته و شغل وجود دارد.

سوالات متداول

مهم‌ترین اشتباهات رایج در انتخاب رشته کنکور چیست؟

انتخاب رشته فقط بر اساس رتبه، بی‌توجهی به علاقه و استعداد، اولویت‌بندی نادرست، تصمیم‌گیری تحت تأثیر دیگران و بررسی نکردن آینده شغلی رشته‌ها از رایج‌ترین اشتباهات هستند.

آیا باید انتخاب رشته کنکور را فقط بر اساس رتبه انجام دهیم؟

خیر. رتبه فقط یکی از معیارهای انتخاب رشته است و بهتر است در کنار آن به علاقه، توانایی‌های فردی، شرایط دانشگاه، شهر محل تحصیل و آینده شغلی رشته نیز توجه شود.

ترتیب انتخاب‌ها در فرم انتخاب رشته کنکور چقدر اهمیت دارد؟

ترتیب انتخاب‌ها اهمیت زیادی دارد و بهتر است رشته‌ها بر اساس میزان علاقه و ترجیح واقعی داوطلب مرتب شوند، نه فقط بر اساس احتمال قبولی.

آیا بازار کار باید معیار اصلی انتخاب رشته باشد؟

بازار کار مهم است، اما نباید تنها معیار تصمیم‌گیری باشد. علاقه، استعداد، شرایط فردی، مسیر ادامه تحصیل و نوع محیط کاری نیز باید در نظر گرفته شوند.

قبل از ثبت نهایی انتخاب رشته کنکور چه مواردی را باید بررسی کنیم؟

بهتر است کدرشته‌ها، نام دانشگاه، شهر، نوع دوره، ترتیب اولویت‌ها و میزان علاقه خود به هر انتخاب را یک بار دیگر با دقت بررسی کنید.