مقایسه کنکور ایران با سایر کشورها

مقایسه کنکور ایران با سایر کشورها، آزمون سرنوشت‌ساز کنکور از رویدادهای مهم زندگی بسیاری از افراد است. ورود به دانشگاه احتمالاً برای بسیاری از افراد یک نقطه عطف در زندگی محسوب‌می‌شود. با وورد به دانشگاه داوطلب هم از نظر علمی و هم از نظر اجتماعی برای زندگی آینده خود آماده می‌شود.

سیستم آزمون سراسری ایران کنکور نام دارد که‌ی واژه فرانسوی به‌معنای سد است. اول دوره آزمون سراسری در سال 1348 برگزار شد. این ازمون در سال‌های اخیر دستخوش تغییرات بسیاری در نحوه برگزاری، تأثیر معدل و… شده‌است.

به‌طور کلی هدف این ازمون ورود به دانشگاه‌های دولتی یا دانشگاه‌هایی با ظرفیت محدود ولی پرطرفدار است. در این مقاله به مقایسع کنکور ایران با سایر کشورها خواهیم پرداخت و در انتها متوجه خواهیم شد که در مسیر طاقت فرسای کنکور در ایران تنها نیستیم.

ساختار کنکور در ایران

در ایران داوطلبان دارای مدرک دیپلم می‌توانند برای ورود به دانشگاه اقدام به شرکت در کنکور سرارسری کنند، که مقایسه کنکور ایران با سایر کشورها در این زمینه چندان ضروری نیست چراکه تفاوت فاحشی وجود ندارد.

کنکور در گروه‌های آزمایشی متعدد یعنی علوم ریاضی‌فنی، علوم‌تجربی، ادبیات و علوم انسانی، هنر، زبان‌های خارجی و فنی مانند کنکور سراسری حسابداری و سایر رشته‌ها برگزار می‌شود. سؤالات این ازمون به‌صورت تستی طرح می‌شود و بهترین تکنیک‌های تست زنی در کنکور از دغدغه‌های داوطلبان محسوب‌می‌شود.

در مقایسه کنکور ایران با سایر کشورها باید گفت که ظرفیت دانشگاه‌های دولتی خصوصاً در رشته‌های پرطرفدار مانند مهندسی مکانیک، محدود است، به‌طوری که بسیاری از داوطلبان شانس کمی برای قبولی در این رشته‌ها دارند. مثلاً برای قبولی در رشته داروسازی در دانشگاه دولتی و حتی آزاد، نیاز به مطالعه و برنامه ریزی جدی دارید.

چالش‌های این آزمون سرنوشت‌ساز کم نیست و در سال‌های اخیر اعتراضات زیادی یر ضد آن شده. عدم عدلت آموزشی باعث شده که بیشتر قبولی‌های دانشگاه‌های برتر مانند دانشگاه تهران، شهید بهشتی، صنعتی شریف و سراسری‌های شهرهای بزرگ را فارغ التحصیلان مدارس خصوصی و تیزهوشان تشکیل دهند.

فشار روانی بالا بر روی جوانان برای قبولی در چند رشته تاپ دانشگاه‌ها مانند پزشکی، دندانپزشکی، مهندسی مکانیک، مهندسی برق، حقوق، روانشناسی و… تاثیراتی را بر روی زندگی آنان و سلامت روانی داشته است.

در سال‌های اخیر شاهد کنکور دادن شاغلین و بزرگسالان برای قبولی در رشته‌های تاپ خصوصاً پزشکی و رشته‌های مربوط به آن بوده‌ایم.

باور جوانان به اینکه راه موفقیت حتماً از دانشگاه و یکسری رشته‌های خاص رد می‌شود، نیز از پالش‌های بزرگ جامعه ایران است. کم نیستند افرادی که در دانشگاه تحصیل‌نکرده‌اند ولی با مهارت خود درآمد، رفاه و احترم دارند. یا افرادی که در رشته و دانشگاه تاپ تحصیل‌نکرده‌اند ولی مشاغل خوبی دارند.

مقایسه کنکور ایران با سایر کشورهایر کشورها از لحاظ نوع آزمون

در سطح جهانی، کشورهای مختلف روش‌های متنوعی برای پذیرش داوطلبان دارند که بعضی تقریباً شبیه به کشور ما و بعضی کاملاً متفاوت هستند. در ادامه بررسی کوتاهی در باره مقایسه کنکور ایران با سایر کشورها از لحاظ نوع آزمون انجام خواهیم داد.

آزمون‌های استاندارد SAT و ACT در ایالات متحده آمریکا متداول هستند. داوطلبان بعد از دوره دبیرستان می‌توانند در این آزمون‌ها شرکت کنند. ازمون های دیگری هم وجود دارند که نمره آنها برای ورود به دانشگاه مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

در بسیاری از کشورها ازمون ملی یا منطقه‌ای وجود دارند، مثلاً در کشور چین آزمون Gaokao که یکی از دشوارترین آزمون‌ها در جهان است، برای گزینش دانشجوها به کار گرفته‌می‌شود.

در اروپا هم از معدل دوره دبیرستان و در مواردی هم از آزمون‌های ویژه دانشگاه‌ها برای ورودی استفاده می‌شود. قطعاً ورود به دانشگاه‌هایی مثل آکسفورد، کمبریج و سوربن با دانشگاه‌های معمولی در انگلستان و اروپا متفاوت است.

در بحث مقایسه کنکور ایران با سایر کشورها باید به‌علت وجود چنین آزمون‌هایی نیز اشاره کرد. دلیل اصلی برگزاری این آزمون‌ها تفاوت نظام آموزشی در دبیرستان و دانشگاه است، در نتیجه باید راهی باشد که آمادگی افراد را که از نقاط و مدارس مختلف در سراسر کشور می‌آیند بسنجد.

تفاوت و شباهت‌ها میان ایران و سایر کشورها در برگزاری آزمون ورودی دانشگاه‌ها

در این بخش از مقایسه کنکور ایران با سایر کشورها بد نیست بدانیم که اشتراکات و تفاوت‌های کنکور ایران با سایر کشورها چیست؟ آیا این آزمون‌ها به‌سختی کنکور در ایران هستند یا آسان‌تر هستند؟

شباهت‌ها:

• آزمون ورودی دانشگاه‌ها هم در ایران و هم در سایر کشورها سرنوشت‌ساز و مهم محسوب‌می‌شود.
• هم در ایران و هم در دنیا تلاش می‌شود تا یک سنجش یکپارچه از افراد با شرایط و مدارس مختلف به عمل آید.
• تقریباً در همه کشورها فشار روانی و تأثیر استرس خانواده برای کنکوری‌ها وجود دارد، چراکه خانواده‌ها باید از نظر مالی و حتی انرژی سرمایه‌گذاری کنند.

تفاوت‌ها:

• در ایران کنکور تنها معیار مقایسه افراد برای ورود به دانشگاه است. در حالی که در سایر کشورها ترکیبی از آزمون، معدل دبیرستان، فعالیت‌های فوق‌برنامه، مصاحبه و.. استفاده می‌شود.
• در ایران آزمون کنکور تماماً تستی است (به‌جز برخی از رشته‌های هنر که آزمون عملی دارند.) اما در سایر کشورها ترکیبی از سؤال تستی، تشریحی، آزمون عملی و پروژه وجود دارد.
• در ایران احتمالاً رقابت شدیدتر از سایر کشورهاست. به این علت که تعداد دواطلبان کنکور در مقایسه با ظرفیت رشته‌ها و دانشگاه‌های تاپ، بسیار زیاد است.
• ساختارهای حمایتی مانند مشاوره، آمادگی ازمون و مدارس ویژه ممکن است در بعضی کشورها متفاوت باشند که همین مورد می‌تواند بر عدالت آموزشی تأثیر داشته‌باشد.

چالش‌ها و مزیت‌های کنکور در ایران

می‌دانیم که احتمالاً در مقایسه کنکور ایران با سایر کشورها، ایران ممکن است شرایط سخت‌تر و فشار روانی بیشتر داشته‌باشد. اما باید دید آیا سیستم پذیرش در دانشگاه‌های ایران مزیت هم دارد یا تماماً چالش است؟!

نقاط قوت:

• آزمون کنکور سراسری یک معیار یکپارچه برای سنجش دانش آموزان و داوطلبان در سراسر کشور است که وسیله خوبی برای سنجش هماهنگ افراد در سراسر کشور است.
• داوطلبان می‌توانند با تکیه‌بر تلاش و سواد خود وارد دانشگاه‌ها شوند. این مورد آنها را پر تلاش‌تر می‌سازد.

چالش‌ها:

• در سال‌های پایانی دبیرستان دانش آموزنای که قصد تحصیل در رشته‌ها و دانشگاه‌های برتر را دارند، استرس و فشار روانی زیادی را تجربه می‌کنند و به‌دنبال راه‌های کاهش استرس در دوران کنکور هستند.
• تفاوت امکانات و سطح آموزشی در مدارس روستایی یا مدارس دولتی مناطق محروم شهرها با مدارس غیر انتفاعی مناطق مرفه، بسیار زیاد است. انی مورد معیار عدالت آموزشی را نقض می‌کند.
• دانش‌آموز به‌جای یادگیری و کاربرد مطالب کتاب درسی در زندگی به‌دنبال بهترین روش مطالعه برای کنکور است!. به‌عبارت دیگر هدف از یادگیری به کنکور دادن تغییر یافته‌است!
• نیازی به گفتن نیست که این آزمون سرنوشت‌ساز موجب شکل گیری تقلب، فساد و مافیای کنکور شده‌است که از چاش های اجتماعی و حدی در کشور ما هستند.
• تغییرات سریع در سیاست‌های برگزاری کنکور مانند تأثیر سوابق تحصیلی یا نحوه برگزاری کنکور، موجب سردرگمی داوطلبان و حتی خانواده‌ها شده‌است.

درس‌هایی که می‌توان از مقایسه ایران با سایر کشورها گرفت

نظام آموزشی سایر کشورها نشان می‌هد که فقط یک آزمون چهار ساعته و تستی کافی نیست. باید با ترکیب ازمون، معدل، پروژه و فعالیت‌های فوق‌برنامه برای سنجش و عدالت آموزشی استفاده‌کرد.

می‌توان با زمان بندی بهتر یا حتی برگزاری چند بار آزمون کنکور، استرس و فشار روانی را کم کرد و از ناامیدی در سال کنکور جلوگیری کرد.

افزایش امکانات و دسترسی به بهترین دبیران و مشاوران برای داوطلبان مناطق کمتر برخوردار می‌تواند در رسیدن به عدالت آموزشی که هدف سیستم آموزشی در ایران است مفید باشد.

مقابله با فساد و نظارت بیشتر بر برگزاری منصفانه آزمون سراسری کنکور می‌تواند خاطر داوطلبان را از عدالت آموزشی اسوده تر کند.

تشویق داوطلبان به یادگیری عمیق، تفکر انتقادی و نه صرفاً کنکور دادن. داوطلب مشتق توابع مثلثاتی را یاد می کیرد تا از آن در زندگی شغلی خود استفاده کند نه اینکه با آن صرفاً یک تست در آزمون را حل کند.

نتیجه‌گیری از مقایسه کنکور ایران با سایر کشورها
از مقایسه کنکور ایران با سایر کشورها این نتیجه به‌دست می‌اید که درست است کنکر ایران یک فرصت برای ارزیابی یکپارچه داوطلبان فراهم می‌کند اما نقاط قوت جدی دارد که باید به آنها رسیدگی شود. به‌طور مثال یک ازمون تستی و یک معدل تحصیلی شاید برای ارزیابی یک داوطلب کافی نباشند.

همچنین عدالت آموزشی یعنی یک دانش‌آموز در منطقه فقیر نشین یک شهر و یک دانش‌آموز در مدرسه غیر انتفاعی در منطقه مرفه همان شهر به امکاناتی مشابه و برابر دسترسی داشته‌باشند تا آن زمان بتوان کنور را ابزاری عادلانه برای سنجش داوطلبان نامید. این روزها با افزایش رقابت داوطلبان کنکور برای بهترین رشته ها و دانشگاه ها شاهد افزایش بحران سلامت روان کنکوری ها هستیم، و از آن جا که سلامت روان رکن بسیار مهم زندگی هر انسان است، باید برای ذهن شلوغ کنکوری ها چاره اندیشی کرد که البته در این مورد نقش والدین در سال کنکور را نیز نباید نا دیده گرفت.

در ادامه به نحوه پذیرش در دانشگاه ها در چند کشور دنیا پرداخته شده است.