دلایل افت تحصیلی در درس ریاضی و راهکار های رفع آن

دلایل افت تحصیلی در درس ریاضی و راهکار های رفع آن از جمله موضوعاتی هستند که همواره مورد توجه معلمان، والدین و نظام‌ های آموزشی بوده‌ اند، چرا که عملکرد ضعیف در این درس می‌ تواند بر سایر دروس و اعتماد‌ به‌ نفس دانش‌ آموزان نیز تاثیر گذار باشد.

همه ما می دانیم که آینده هر کشور بر پایه آموزش بنا شده است. این آموزش باید به گونه ای باشد که علاوه بر رفتار اجتماعی، به نظام آموزشی دید عمیقی داشته باشد.

یکی از مشکلات در سطح جهانی، عملکرد تحصیلی پایین در ریاضی است. دانش پژوهان معروف جهان معتقدند که پیشرفت در هیچ حوزه ای امکان پذیر نیست مگر اینکه دانش پایه ریاضی مهیا باشد.

اگر در مفاهیمی مانند تابع، معادله و مثلثات ضعف دارید به دلیل آموزش استباه در ریاضی پایه است که تسلط کافی در این مباحث بدون تمرین مستمر به دست نمی آید. نمونه‌ هایی مانند چگونه سوالات ریاضی کنکور را بدون اشتباه حل کنیم؟ دقیقا به همین مساله می‌پردازند.

با این میزان اهمیت، درس ریاضی به عنوان یکی از دشوار ترین دروس شناخته می شود و همین موضوع عاملی بر پایین بودن سطح علمی دانش آموزان در این درس است.

چگونه می توانیم متوجه شویم که سطح علمی یک دانش آموز در ریاضی پایین است؟ زمانی که یک دانش آموز در درس ریاضی نمی تواند نمره خوبی کسب کند که او را با موفقیت از یک مقطع به مقطع به مقطع دیگر منتقل کند، یعنی سطح علمی ضعیفی در این درس دارد.

افت تحصیلی یکی از موضوعات مهمی است که تمامی کسانی که در بحث آموزش شرکت دارند اعم از والدین، معلمان، مدارس و حتی مشاوران در آن دخیل هستند.

این موضوع، به حرفه علمی دانش آموزان نیز آسیب می زند، مانند: تخلفات امتحانی، توان پایین در تفکر، ضعف در پژوهش و افت در کیفیت زندگی می شود.

برای تقویت ذهن تحلیل گر دانش آموز استفاده از دوره های آموزشی مانند دوره سالیانه ریاضی دهم رشته تجربی و ریاضی می تواند باعث تقویت این موضوع شود، با توجه به اینکه این مباحث مربوط به ریاضیات پایه است دانش آموز را به تحلیل گری همراه با حل مسئله عادت می دهد و احتمال افت تحصیلی را به حداقل می رساند.

معضل در درس ریاضی از پایه های ابتدایی و تا سطح دانشگاه نیز مطرح است پس با شناخت این عوامل تاثیرگذار و راهکار های برطرف کردن آن، می توان گامی مهم در راستای سطح آموزش کشور برداشت.

نقش معلم در افت تحصیلی

پیش از بررسی دلایل افت تحصیلی در ریاضی، لازم است که سه رکن اصلی تاثیرگذار در این فرآیند آموزش را بررسی کنیم.

• معلم

معلم به عنوان یک هدایت گر آموزشی شناخته می شود و باید اهداف درسی را فهم عمیق به دور از حفظ این مطالب به دانش آموزان منتقل کند.

معلم یک نقش حرفه ای و مهم در زندگی تحصیلی دانش آموز است که می تواند مهارت های پایه را به دانش آموزان آموزش دهد و علاوه بر آن دانش آموزان را به تفکر انتقادی و خلاق هدایت کند.

معلم می تواند با تشویق، احترام، انگیزه بخشی و ایجاد خلاقیت در دانش آموزان، شخصیت آموزشی دانش آموزان را شکل دهد.

در بسیاری از موارد ایجاد انگیزه در دانش آموز با تمرکز بر نقاط قوت او مخصوصا در درسی مانند ریاضی حاصل می شودف در این موقعیت محتوای ارائه شده در پروژه جمع بندی ریاضی فینیشر نقش پررنگی در افزایش اعتماد به نفس دانش آموزان دارد.

• دانش آموز

هر چقدر که یک معلم بتواند فعالیت حرفه ای خود را به درستی انجام دهد، تا زمانی که دانش آموز طبق برنامه ریزی تحصیلی و علاقه مند به تحصیل پیش نرود موفقیت حاصل نمی شود.

دانش آموزان باید مشتاق به یادگیری باشند و با انگیزه کافی، همراه با کمک معلم در مسیر درست این آموزش قرار بگیرند.   

اهمیت به سلامت جسمی، آگاهی از نقش خود در سیستم آموزش و تمایل به رشد علمی از ویژگی های دانش آموزان موفق است. زمانی که دانش آموز اهمیت خود را نسبت به این مسائل نشان می دهد می توان که در پی تبدیل شدن به شخصیتی علمی و خلاق است.

تمرین مداوم، حل تست های هدفمند و داشتن برنامه ریزی منسجم از جمله ویژگی هایی است که در دوره سالیانه یازدهم رشته تجربی و ریاضی به وضوح دیده می شود.

• محیط آموزشی

این محیط خود نیز به دو بخش تقسیم می شود:

الف) محیط مدرسه

مدرسه به عنوان محل تحصیل دانش آموز باید این محیط را به گونه ای فراهم کند که تمام ابزارهای لازم و امکانات آموزشی کافی را داشته باشد.

پس از آن محیط کلاس درسی باید به گونه تنظیم شود که شرایط یادگیری موثر را فراهم سازد که این وظیفه بر عهده معلم و مدیران آموزشی است.

به عنوان مثال یکی از پیشنهادات انجام شده، این است که کلاس درس ریاضی در ابتدای روز برگزار شود، زیرا یکی از دروسی است که نیاز به تمرکز بالایی دارد.

ب) محیط خانه

والدین باید متوجه تفاوت محیط خانه با مدرسه باشند، والدین باید متوجه نقش خود در در زندگی دانش آموزان باشند و بدانند که وظیفه آن ها معلم بودن نیست، بلکه باید فضایی حمایتی را برای یادگیری موثرتر دانش آموزان فراهم کند.

والدین باید پیگیرتکالیف روزانه، آزمون های ماهانه و ضعف ها یا ناکامی های فرزندشان باشند.

والدین محترم باید از نیازهای آموزشی فرزند خود اطلاع داشته باشند و تلاش خود را برای فراهم کردن این نیازها انجام دهند.

برای دانش‌ آموزانی که در خانه نیز با برنامه‌ ریزی منظم و منابع استاندارد همراه می‌ شوند، استفاده از آموزش‌ های دقیق و طبقه‌ بندی‌ شده مثل دوره ریاضی جامع رشته ریاضی می‌ تواند تحول قابل توجهی در فرآیند یادگیری ایجاد کند.

علت افت تحصیلی دانش آموزان دبیرستانی

در اینجا به 5 دسته از مهم ترین دلایل افت تحصیلی دانش آموزان اشاره شده است.

• عوامل مربوط به دانش آموز

توانایی ذهنی، وضعیت سلامت روانی و جسمی، سازگاری اجتماعی، هنگی از عواملی هستند که بر سطح پیشرفت تحصیلی تاثیرگذار است.

دانش آموزی که توانایی ذهنی پایین تری دارد، احتمال بیشتری دارد که عملکرد تحصیلی ضعیفی داشته باشد. مشکلات جسمی و روانی نیز به طور مستقیم بر بهره وری و عملکرد علمی هر دانش آموز تاثیر منفی می گذارد.

همچنین عدم توانایی دانش آموز در برقراری ارتباط موثر با دیگران، باعث انزوا و کاهش تعاملات و در نتیجه تمامی این عوامل باعث کاهش یادگیری و افت تحصیلی می شود.

در این شرایط، برای ایجاد ایجاد یک مسیر مطالعاتی منسجم برای رفع موانع ذهنی، آن طور که در چطور ریاضی کنکور را در کمتر از ۳ ماه جمع ‌بندی کنیم؟ توضیح داده شده است و طبیعتا به دلیل شفاف سازی مسیر و آموزش جمع بندی اصولی باعث تقویت اعتماد به نفس دانش آموزان می شود.

• عوامل مربوط به معلم

این عوامل شامل صلاحیت علمی، تجربه تدریس و روش های مناسب آموزشی هستند.

چیزی که کاملا آشکار است این مسئله است که زمانی که یک معلم به عنوان یک هدایت گر، سطح علمی پایین داشته باشد، مستقیما بر عملکرد آموزشی او تاثیر گذار است و موجب می شود که دانش آموز انگیزه کافی برای یادگیری و تعامل با معلم را نداشته باشد.

دانش آموزان کاملا متوجه شرایط آموزشی هستند و وقتی که متوجه سطح علمی پایین معلم خود می شوند انگیزه کافی برای مطالعه و یادگیری نخواهند داشت.

علاوه بر تمامی این موارد، یک معلم ممکن است سطح علمی بالایی داشته باشد اما کم تجربگی معلم موجب اشتباه در دانش آموز از مفاهیم خواهد شد و تاثیر منفی بر انتقال این مفاهیم می گذارد.

طبیعتا آشنایی معلم با روش های به روز دنیا و پیش گرفتن آموزشی تحلیل محور از جمله نکاتی است در 5 تکنیک برتر برای موفقیت در ریاضی کنکور تجربی مورد توجه قرار گرفته است.

• عوامل مربوط به برنامه درسی

یک برنامه ریزی درسی موثر باید ویژگی های زیر دارا باشد تا دانش آموز در مسیر رشد قرار بگیرد.

وضوح اهداف درسی، نحوه ارائه مطالب علمی، میزان تعامل دانش آموز با محتوای درس و امکان ارزیابی عملکرد شناختی از مواردی است که باید در برنامه درسی

رعایت شود.

زمانی که برنامه درسی نتواند طبق شخصیت یک دانش آموزان این اهداف را برآورده سازد و او را در مسیر درست یادگیری و پیشرفت تحصیلی قرار ندهد، باعث افت عملکرد تحصیلی دانش آموزان و بی انگیزگی می شود.

وقتی که تدوین و تهیه برنامه ریزی درسی به گونه ای باشد که همزمان بر مفاهیم عمیق تمرکز داشته باشد و ذهن دانش آموز را درگیر کند، مشابه آنچه در چگونه فرمول های ریاضی کنکور را سریع حفظ کنیم؟ مطرح شده، نتیجه آن در افزایش علاقه و ماندگاری مطالب قابل مشاهده خواهد بود.

• عوامل مربوط به مدرسه

مدرسه به عنوان یک محیط یادگیری که اکثر وقت دانش آموزان در این محیط سپری می شود، باید مواردی مانند فضای کلاس، زیرساخت ها، امکانات آموزشی و آزمایشگاه های علمی را داشته باشد.

زمانی که مدرسه زیرساخت های لازم و فضای آموزشی را نتواند فراهم کند، در نتیجه ابزارهای لازم برای یادگیری مهیا نیست و یادگیری موثر صورت نمی گیرد.

محیط مدرسه باید جذابیت کافی را برای دانش آموز داشته باشد که یکی از دلایل جلوگیری از خستگی ذهنی است و اشتیاق کافی را برای حضور روزانه در مدرسه را به دانش آموزان بدهد.

• عوامل مربوط به خانواده

خانواده نیز یکی از عوامل مهم تاثیرگذار در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان است.

خانواده باید از نظر ثبات اجتماعی، وضعیت مالی، سطح علمی و فرهنگی در جایگاه مناسبی قرار داشته باشد که بتواند نیازهای لازم و حمایت خود را از فرزند دانش آموزان اعلام کند.

زمانی که نیاز های اولیه دانش آموز اعم از غذا، مسکن و هزینه های شخصی تامین نشود، تمرکز دانش آموز به جای درس بر روی تامین نیازهای خود معطوف می شود.

چگونه افت تحصیلی را جبران کنیم

• یادگیری مفهومی در برابر یادگیری رویه ای

دانشمندان دو نوع اصلی یادگیری را از هم متمایز می کنند:

یادگیری رویه ای: این یادگیری معمولا بر حفظ کردن مراحل حل مسائل تمرکز دارد و یادگیری عمقی را شامل نمی شود.

این موضوع درواقع شامل مجموعه ای از گام ها برای حل مسائل ریاضی است که بدون درک عمقی آن ها است.

یادگیری مفهومی: یادگیری مفهومی شامل یادگیری عمیق مفاهیم می شود، یعنی اینکه دانش آموز علاوه بر انجام عملیات حل مسئله دلیل استفاده از هر فرمول و ارتباط مفاهیم را درک می کند.

• تاثیر والدین و جامعه بر یادگیری ریاضی

حمایت مثبت والدین باعث پیشرفت در یادگیری و افزایش انگیزه دانش آموزان می شود.

فشار های اجتماعی و مقایسه والدین باعث شکب گیری یک چرخه معیوب می شود.

• دیدگاه پژوهشگران درباره علل اصلی ضعف در ریاضی

مطالعات آماری و پژوهش ها نشان می دهد که:

الف) تعداد زیادی از دانش آموزان معتقدند که درس ریاضی ذاتا دشوار است و پیروی از یک روش سختگیرانه آن را سخت تر می کند.

ب) جمع زیادی از معلمان کمبود تمرین و تکرار را دلیل اصلی ضعف در درک مفاهیم ریاضی می دانند.

ج) والدین، عدم تمرکز و توجه دانش آموزان را عامل افت تحصیلی در ریاضی می دانند.

• دلایل پنج گانه اصلی از دیدگاه معلمان

طبق تحقیقات دیگر معلمان دلایل زیر را به عنوان افت تحصیلی ریاضی نام میبرند:

1. مشکلات سلامت جسمی
2. مشکلات رفتاری
3. بی علاقگی فردی به مطالعه
4. نبودن حس تعلق به مدرسه
5. ناآگاهی معلمان از نظریه های آموزشی و روان شناختی نوین

راهکار برای افت تحصیلی دانش آموزان

1. به این توجه کن چگونه باید هدف گذاری انجام بدهید، طبق برنامه ریزی پیش بروید و مدیریت زمان را نیز در نظر داشته باش.
2. پیش از شروع به درس خواندن، با توجه به شناختی که از خود دارید، برنامه ریزی واقع بینانه داشته باشید.
3. به دنبال پیدا کردن دلیل اصلی شکست خود باشید و در ادامه به دنبال راه برطرف کردن آن باشید.
4. به نیاز های بدن خود توجه داشته باشید، به تغذیه سالم خود توجه کنید تا بتوانید انرژی لازم را به دست آورید.
5. به استراحت کافی بی توجه نباشید، شاید حتی بیشتر از درس خواندن، استراحت کافی اهمیت بیشتری داشته باشد.
6. با افرادی معاشرت کنید که انگیزه بیشتری برای مطالعه به شما بدهند و مشوق شما برای مطالعه بیشتر باشند.
7. اگر در این فرآیند با شکست مواجه شدید، خودتان را دست کم نگیرید و سعی کنید اشتباهات خود را پیدا کنید و در مسیر درست قرار بگیرید.
8. هرگونه عوامل حواس پرتی را در عین مطالعه حذف کنید.

دلایل افت تحصیلی در درس ریاضی و راهکار های رفع آن